Vodič za brucoše
Šta je mašinstvo?
Mašinstvo je, ukratko, disciplina inženjerstva koja se odnosi na principe inženjerstva, fizike i nauke o materijalima za analizu, dizajn, proizvodnju i upravljanje mehaničkim sistemima. Jedna je od najstarijih i najširih disciplina inženjerstva. Mašinsko inženjerstvo zahtijeva shvatanje suštinskih principa uključujući mehaniku, kinematiku, termodinamiku, nauku o materijalima, strukturnu analizu komponenti i sistema, itd.
Discipline koje se vezuju, između ostalih, za pojam ”mašinstvo” su: mehanika, mehatronika, robotika, strukturna analiza, termodinamika, 3D modeliranje, CNC programiranje, IT tehnologije, itd. Područja istraživanja, između ostalih, su: mehatronika, kompozitni materijali, CFD analize protoka fluida, analize komponenti i sklopova metodom konačnih elemenata i volumena, biomehanika, nanotehnologija, itd.
Čime se bavi inženjer mašinstva?
Danas je u savremenom svijetu nezamisliva bilo koja grana industrije, te uopće razvoj privrede i društva, bez inženjera mašinstva. U okviru ove profesije postoje raznovrsni poslovi prepuni izazova, u područjima kao što su istraživanje, dizajn, proizvodnja i servis različitih dobara. Na studiju mašinstva školuju se stručnjaci za rad u oblastima: razvoja, konstruiranja, gradnje, upotrebe i održavanja postrojenja, mašina, alata, uređaja i ostale opreme; proizvodnje, ispitivanja i reciklaže raznovrsnih tehničkih materijala; projektovanja toplinskih, energetskih i proizvodnih procesa; obnovljivih izvora energije i okolinskih aspekata; automatizacije, robotizacije, vođenja procesa, osiguranja kvalitete, mjerenja, te rukovođenja i unapređenja proizvodnje i organizacije rada i proizvodnje, CNC programiranja, itd. Mašinski inženjeri koriste suštinske principe sa savremenim pristupom i alatima CAD (Computer Aided Design), CAM (Computer Aided Manufacturing) i CAE (Computer Aided Engineering) za dizajniranje i analizu proizvoda, razvoja proizvoda, tehnologija proizvodnje, proizvodnih pogona, industrijske opreme, toplotnih i rashladnih sistema, transportnih sistema, robotike, medicinskih pomagala, oružja, itd. Jedan od modernih pravaca mašinskog inženjerstva jeste dizajniranje i optimiranje elemenata i sistema na temelju primjera iz prirode – biomimikrija.
Upisati "mašinstvo" - da ili ne?
Jedna od stvari koja obično dovodi u dilemu mlade ljude prilikom odlučivanja za studiranje mašinstva je floskula da je to „težak“ studij. Studij mašinstva samo zahtijeva upornost, discipliniran pristup obavezama, logiciranje i sklonost ka vizualizaciji kako biste osjetili svu njegovu ljepotu. Studentski život podrazumijeva učenje i timski rad, ali i druženja, zabave, izlete, sport i stručne ekskurzije u BiH i inostranstvu.
Za ekonomski i privredni napredak društva prvenstveno su zaslužni inženjeri, te zato i nije čudo što su oni svuda u svijetu veoma cijenjeni, poštovani i dobroplaćeni. Također, mašinski inženjeri su veoma traženi na ”tržištu rada” Bosne i Hercegovine, zemalja regiona, te evropskih zemalja.
Tome svjedoči zaposlenje naših studenata odmah pri završetku studija u mnogim kompanijama širom Bosne i Hercegovine, Evrope i svijeta, a značajan broj završenika zaposlenje dobiju još i kao apsolventi (studenti završne godine studija).
Prema tome, ako ste se od malih nogu interesirali kako „stvari rade“, ako ste voljeli sklapati i rasklapati, matematiku niste nikada učili „napamet“ nego ste uvijek željeli da je razumijete i primijenite, sa sigurnošću Vam možemo reći da je Mašinski fakultet pravi izbor za Vas, izbor koji će Vam pružiti kvalitetan život, cijenjen posao u profesiji prepunoj stimulirajućih izazova.
Opšti podaci o Mašinskom fakultetu u Zenici
Zenica je urbano središte u Centralnoj Bosni, u kojem živi oko 145.000 stanovnika, smješteno u dolini rijeke Bosne. Mada je često poistovjećuju s teškom industrijom, Zenica je i grad mladosti, kulturni i sportski centar u kojem buja život. Uz svoje domaćine na Mašinskom fakultetu Univerziteta u Zenici, kolege studente, profesore i asistente, osjećat ćete se kao kod svoje kuće.
Univerzitet u Zenici je prvi akreditirani i reakreditirani javni univerzitet u Federaciji BiH i kao takav je prepoznat kao mjesto koje nudi kvalitetno visoko obrazovanje, dobru priliku za naučnoistraživački rad, te garantovano prepoznavanje diploma, znanja i vještina u javnom sektoru i privatnim kompanijama.
Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici je osnovan 1977. godine. Upravo ove, 2020. godine, institucija je obilježila 43 godine uspješnog obrazovanja kadrova mašinskih inženjera u više različitih odsjeka.
Osnovni pravci djelovanja su: visokoobrazovni edukativni proces mladih strućnjaka, naučno-istraživački rad, te stručni rad u saradnji sa privredom. Kao dodatne aktivnosti vrše se organizovanja stručnih konferencija, seminara, stručna savjetovanja i dr.
Na Mašinskom fakultetu u stalnom radnom odnosu su angažirani: 25 doktora tehničkih nauka (redovni profesori, vanredni profesori i docenti), 5 magistara tehničkih nauka (viši asistenti), 17 radnika ostalih službi (studentska služba, administrativno-pravna služba, tehnička služba i drugi). Pored stalno zaposlenih profesora i asistenata u nastavni proces uključeno je preko 40 istaknutih stručnjaka iz Bosne i Hercegovine i inostranstva u svojstvu profesora i asistenata.
Do danas je na Mašinskom fakultetu u Zenici studije I, II i III ciklusom studija bilo i jeste obuhvaćeno oko 7800 studenata, a studije je finaliziralo:
– 1390 diplomiranih inženjera mašinstva i inženjera mašinstva,
– 130 magistara tehničkih nauka i
– 40 doktora tehničkih nauka.
Mašinski fakultet Univerziteta u Zenici raspolaže sa oko 4500 m2 korisnog prostora, od kojih oko 2000 m2 predstavlja kapacitet učionica, a ostali kapaciteti obuhvataju 10 laboratorija s najsavremenijom opremom i 150 računara, kancelarijski prostor, biblioteku sa oko 10.000 knjižnih jedinica, čitaonicu, fiskulturnu salu, studentsku kantinu, itd.)
Matične katedre na Mašinskom fakultetu Univerziteta u Zenici su:
1. Katedra za mehanike,
2. Katedra za konstrukcije i CAD tehnologije,
3. Katedra za proizvodne tehnologije,
4. Katedra za održavanje,
5. Katedra za energetiku i procesno inženjerstvo,
6. Katedra za automatizaciju i metrologiju,
7. Katedra za industrijski inženjering i CIM tehnologije,
8. Katedra za ekološko inženjerstvo,
9. Katedra za dizajn i tehnologije u drvopreradi.
Najsavremeniju opremu iz domena edukativnog i naučno-stručnog rada posjeduje 10 laboratorija:
1. Laboratorija za tehničku dijagnostiku,
2. Laboratorija za mjernu tehniku,
3. Laboratorija za elektrotehniku,
4. Laboratorija za primijenjenu mehaniku,
5. Laboratorija za mehaniku fluida i hidrauliku,
6. Laboratorija za industrijsko inženjerstvo,
7. Laboratorija za obradu rezanjem i alatne mašine,
8. Laboratorija za inženjerski dizajn LECAD II,
9. Laboratorija za dizajn i tehnologiju u drvopreradi,
10. Laboratorija za okolinski monitoring.
Također, svoje djelovanje obavlja 6 centara, od koji se posebno ističe iDEAlab centar u kojem se razvijaju studentska inovativnost i preduzetništvo putem:
- korištenja prostorije evropskog koncepta,
- opreme za 3D printanje,
- 3D skeniranje,
- programiranje robotskih sistema,
- softvera SolidWorks za 3D modeliranje, kao i drugih softvera, itd.
Do sada su članovi (studenti) iDEAlab centra u saradnji sa mentorima uradili više od 50 projekata, od kojih se mogu posebno izdvojiti:
– Izrada dijelova medicinske zaštitne opreme u borbi protiv COVID-19 pandemije,
– Izrada originalnog rješenja PI-projektora (sa kojim je osvojeno 1. mjesto na IEEE takmičenju),
– Izrada prvog 3D printera u BiH visokih kvaliteta,
– Izveden prvi hirurški zahvat u BiH pod voditeljstvom mladog doktora Kantonalne bolnice Zenica sa 3D printanim implantatom u saradnji sa iDEAlab centrom,
– Izrađene prve 3D printane proteze za podlaktični nedostatak ekstremiteta, itd.
